Voice of Democracy

ហេតុអ្វីកម្ពុជាមិនទាន់មានច្បាប់គ្រប់គ្រងប្រេងកាត?

ដោយ នួន បូរិន ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី03 វិច្ឆិកា ឆ្នាំ2011 ម៉ោង17:24

ខណៈការទទួលបាន ផលិតផលប្រេងកាត និងឧស្ម័ន ពីសមុទ្រកម្ពុជា នឹងចូលមកដល់នៅចុងឆ្នាំ ២០១២ឆ្នាំក្រោយនេះ គេសង្កេតឃើញកម្ពុជា មិនទាន់មានច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងប្រេងកាត និងឧស្ម័ននៅឡើយទេ។

ករណីនេះ បានធ្វើអោយអ្នកសេដ្ឋកិច្ច អ្នកវិភាគ និងគណបក្សប្រឆាំង បង្ហាញពីការកើតមានអំពើពុករលួយ និងការកឹមកេងចំណូលរបស់រដ្ឋ។ គេថា ចំណូលបានពីព្រៃឈើ គឺជាគំរូស្រាប់ហើយនោះ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និយាយថា កុំខ្វល់ រឿងនេះ ។

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម កម្ពុជាទទួលបាន ប្រាក់ជំនួយពីសហគមន៍អន្តរជាតិ រាប់រយលានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដែលជំនួយនេះ បានផ្ដល់ឪកាសអោយ កម្ពុជាកែមុខមាត់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែជំនួយនេះ ក៏មិនបានធ្វើអោយ ក្រុមឃ្លាំមើលពេញចិត្តនោះ ទេ នោះដោយសារតែ មានការសង្ស័យ ពីការប្រើប្រាស់ពុំមានតម្លាភាព និងពុករលួយ។

ដោយហេតុផលនេះហើយ កាន់តែធ្វើអោយមានការ សង្ស័យថែមមួយកំរិតទៀត ទៅលើផលចំណូល បានមកពីប្រេងកាត និងឧស្ម័នពីបាតសមុទ្រកម្ពុជា ដែលនឹងទទួលបាន នៅចុងឆ្នាំ២០១២ ឆ្នាំក្រោយនេះ ខណៈដែរកម្ពុជា ពុំទាន់មានច្បាប់ គ្រប់គ្រងប្រេងកាតនៅឡើយ។ បើកម្ពុជាមិនទាន់មានច្បាប់គ្រប់គ្រងប្រេងកាត តើវាមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។

នៅត្រង់ចំនុចនេះ ត្រូវបានមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង ក្រុមអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច អ្នកឃ្លាំមើល និងធ្វើការវិភាគ ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាថាបើកម្ពុជាមិនប្រញាប់បង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រងប្រេងកាត អោយបានមុនការទាញផលប្រេងនោះ វាមានផលប៉ះពាល់ច្រើនយ៉ាង សំរាប់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នកនាំពាក្យអោយគណបក្សសមរង្ស៊ី ចង់ឃើញច្បាប់នេះ ត្រូវបានសភាអនុម័ត អោយឆាប់បំផុត ហើយថា បើរដ្ឋាភិបាលផ្អែកលើ អនុក្រិត ឬក៏សារាចរផ្សេងនោះផលប្រេងកាត និងឧស្ម័នបានមកពីសមុទ្រកម្ពុជានឹងមិនធ្លាក់ដល់ដៃអ្នកក្រីក្រទេ ៖” យើងត្រូវតែធ្វើបើយើងមិនធ្វើច្បាប់ទេ ចំនូលពីប្រេងកាតទាំងប៉ុន្មាន វានឹងធ្លាក់ទៅដល់កណ្ដាប់ដៃជនពុករលួយអស់ហើយ ព្រោះយើងត្រូវការច្បាប់ហ្នឹងដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រាក់ចំនូល ការធ្វើអាជីវកម្ម ហើយដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រាក់ទិសដៅនៃការ ចំនាយ”។

កម្ពុជា ចាប់ផ្ដើមរុករកប្រេងកាត នៅបាតសមុទ្រកម្ពុជាជិត១០ឆ្នាំមកហើយ ហើយ គេរំពឹងថានៅថ្ងៃទី១២ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១២ តំណក់ប្រេងនឹងចាប់ទាញចេញពីក្នុងបាតសមុទ្រនៅពេលនោះ ដែលមួយឆ្នាំៗ នឹងផលិតបានរ៉ាប់ម៉ឺនបារ៉ែ ហើយពេលនោះ វាជាប្រាក់ចំណូលរបស់រដ្ឋដ៏ធំធេង។ វានឹងជួយធ្វើ អោយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា កើនឡើងមួយកំរិតទៀត។

លោក ចាន់ សុផល អ្នកស្រាវជ្រាវខាងសេដ្ឋកិច្ច និងឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា គិតថា ជីវភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា អាចនឹងវិវត្តន៍ល្អប្រសើរមួយកំរិតទៀត ៖” គ្រាន់តែយើងអាចនិយាយបានថា ចំនូលនោះគឺដោយផ្ទាល់ចូលក្នុងការធ្វើអោយសេដ្ឋកិច្ចយើងរីកលូតលាស់ថែមទៀត តែក៏ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៃប្រាក់ចំនូលនោះដែរ។ ប្រសិនជាយើងប្រើប្រាស់ចំនុចដែលធ្វើអោយសេដ្ឋកិច្ចកើនឡើងគឺវិនិយោគទៅ គឺធ្វើអោយសេដ្ឋកិច្ចនឹងកើនឡើងបានលឿន តែការប្រើប្រាស់ចំណូលប្រសិនបើមិនចំទិសដៅល្អ វាមិនសូវជាចូលរួមចំនែកប៉ុន្មានដែរ”។

ប៉ុន្តែ អ្នកសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះ ព្រមានថា បើកម្ពុជា យឹតយ៉ាងក្នុងបង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រង ប្រេងអោយបានមុន ផលិតផលប្រេងត្រូវគេ ផលិតចេញមកនោះ កម្ពុជាអាចនឹងមានហនិភ័យ។

យោងតាមក្រុមឃ្លាំមើលបរិស្ថាន ពិភពលោក Global Witness នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អ្នកមានអំណាច និងអ្នកមានប្រាក់ នៅកម្ពុជា ពួកគេ មើលទៅកាន់តែមានឡើងៗហើយការមានបាន របស់ពួកគេ បានពីធនធានរ៉ែ និងជំនួញព្រៃឈើ។

កម្ពុជាមានប្រជាជន ប្រហែល ១៤លាននាក់ ហើយ ជិត ៣០ភាគជាជនក្រីក្រ ពួកគេ អាចរកប្រាក់ ច្រើនជាង ២ដុល្លារ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ក្រុមឃ្លាំមើល និយាយថា បច្ចុប្បន្ននេះ គន្លាតរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រកាន់តែឃ្លាតឆាយពីគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ហើយកត្តា នេះ អាចធ្វើអោយសមភាពនៃការរស់នៅសង្គមរបស់កម្ពុជា អាចមានរឿងអយុត្តិធម៌ច្រើន។

លោក បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ អ្នកវិភាគឯករាជ្យ មានប្រសាសថា កាលពីរបបមុនគឺរបបសាធារណៈរដ្ឋ ការកើតឡើងនៃការតស៊ូវណ្ណៈបានចេញពី ក្រុមវណ្ណៈក្រីក្រ ហើយ ក្រោយមកក្រុម គុម្មុយនិស្តបាន ទាញយកផលចំនេញពីក្រុមនេះ។ បញ្ហានេះ វាកើតចេញពីការរស់នៅក្នុងសង្គម មួយដែលគន្លាតរវាង អ្នកមាន និងអ្នកក្រ មានភាពឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នា ខ្លាំងពេក ៖” នៅក្នុ្ងងប្រទេសសង្គមអញ្ចឹងអត់ល្អទេ អ្នកមានពេក អ្នកក្រពេក គំលាតហ្នឹងវាអត់ល្អទេ ហើយពីមុនៗមកយើងដឹងហើយថា វាអាចអោយមានការតស៊ូ ពីឋានៈអ្នកក្រ ឬក៏មុនជំនាន់ខ្មែរក្រហមនេះ គំលាតមិនដល់ប៉ុណ្ណឹងផង ពួកខ្មែរក្រហមកាន់តែគំលាតខ្លាំង។ ម៉្លោះហើយពួកអ្នកក្រនាំគ្នានាំគ្នាបះប៉ោឡើងប្រឆាំង”។

ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំកម្ពុជា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុនសែន ធ្លាប់បានព្រមាន កុំអោយមានការជ្រួលច្របល់ អំពីផលិតប្រេងនិងឧស្ម័ននៅកម្ពុជា ។ លោកមានប្រសាសដោយន័យធៀបថា ត្រី មិនទាន់ចាប់បានផង ចូរកុំច្រួលច្របល់ពីរឿងចែកគ្នា។ ប៉ុន្តែគណបក្ស ប្រឆាំង ចង់បានការគ្រប់គ្រងផលប្រេង និងឧស្ម័ន របស់កម្ពុជាសុំកុំអោយ ដូច ប្រទេសនីហ្សេរិយ៉ាដែល ទទួលពីបណ្ដាសាប្រេង។

លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសិទិ្ធមនុស្ស គិតថាមានច្បាប់ល្អជាងអត់ច្បាប់ ប៉ុន្តែលោកនៅតែមិនមានសង្ឃឹមច្រើនទេថា ផលចំណូលបានមកពីប្រេង និងឧស្ម័នជាទ្រព្យរបស់ជាតិនឹងក្លាយជាផលប្រយោជន៍ សំរាប់អ្នកក្រីក្រ។ លោកបានប្រៀបធៀបទៅនឹងចំណូលពីព្រៃឈើកម្ពុជានេះ ៖” ធ្លាក់តិចតួចណាស់ដូចយើងមើលព្រៃឈើ ត្រីដីធ្លីជាដើមហ្នឹង បានប្រយោជន៍តែទៅ លើអ្នកមាន ហើយមានការលាក់លាមច្រើន ដែលមិនមានតម្លាភាព ទំរាំតែអត់ច្បាប់ទៀតរឹតតែពិបាកទៀត"។

ក៏ប៉ុន្តែ លោក ផៃ ស៊ីផាន ជាអ្នកនាំពាក្យអោយ ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសថា រដ្ឋាភិបាល កំពុងអញ្ជើញ អ្នកជំនាញ ដូចជាមូលនិធីរូប៉ីយវត្ថុអន្តរជាតិ IMF មកពិភក្សា ពីធ្វើច្បាប់នេះហើយ ហើយថាផលចំណូលពីប្រេងកាតពិតជាបានដល់ប្រយោជន៍របស់អ្នកក្រ ៖”យើងបានពិភាក្សាជាមួយជំនាញឯកទេសជំនាញខ្នាតអន្តរជាតិមួយចំនួនធំ ជាពិសេសខាង IMF ធនាគារ សមាគមន៍អ្នកផលិតប្រេង គេអោយយោបល់មកខាងយើង។ យើងកំពុងស្វែងរកចំនុចកណ្ដាលណាមួយ ដែលយើងស្វែងរកចំនុចកណ្ដាលទទួលបានជោគជ័យច្រើនជាជាងទទួលបរាជ័យ នេះជាការមិនធ្វើអោយរួចពីដៃអោយហើយ ជាការធ្វើមួយដើម្បីទទួលការខុសត្រូវខ្ពស់ចំពោះជនពិធីសារដែលទទួលផលពីប្រេងកាត”។

តែសំរាប់ ប្រធានគណៈកម្មាធិការ សេដ្ឋកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារ និងសវនកម្ម នៃរដ្ឋសភាលោក ជាប យៀប មានប្រសាសន៍ថា គេត្រូវឆាប់ពន្លឿនច្បាប់នេះ អោយបានឆាប់ជាជាងយឹតយ៉ាវ នាំអោយមានកង្វល់ ៖”ការងារប្រេងកាតជាការងារធំរបស់ជាតិ ចំនូលធំរបស់ជាតិ។ អញ្ចឹងខ្ញុំក៏ចង់បានច្បាប់ហ្នឹងណាស់ ក៏ប៉ុន្តែយើងសួរទៅនៅរុញគ្នារវាងអាជ្ញាធរប្រេងកាតជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ធ្វើយ៉ាងណានេះនែជិតចេញហើយ”។

ក្រុមហ៊ុន ប្រេងអន្តរជាតិ ធំៗចំនួនពីរគឺ ក្រុមហ៊ុនបេ្រងរបស់អាមេរិក ឈិវរ៉ុន និងក្រុម ហ៊ុនប្រេងតូតាល់ របស់បារាំង គឺជាដៃរុករកប្រេងជាមួយ នឹងកម្ពុជា ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុន ឈិវរ៉ុន គ្រប់គ្រងអណ្ដូងប្រេង នៅតំបន់ A ដែលគេរំពឹងថា នឹងបានផលមុនគេ។

បើតាមរបាយការណ៍របស់ មូលនិធីរូប៉ីយវត្ថុអន្តរជាតិ IMF អោយដឹងថាការទាញផលិតប្រេង និងឧស្ម័ន ពីបាតសមុទ្រកម្ពុជា អាចនឹង ទទួលបានប្រាក់ ១៧៤លានដុល្លារ នៅក្នុងរយៈដំបូង ប៉ុន្តែក្រោយពី១០ឆ្នាំ ប្រាក់ចំណូលនេះនឹងអាចកើនឡើងដល់ទៅ ១៧០០លានដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ សំរាប់ក្រុមគណបក្សប្រឆាំងគិតថា អ្នកក្រីក្រទំនងនឹងមិនបានផលប្រយោជន៍ច្រើនទេ ប្រសិនការគ្រប់គ្រងប្រាក់ចំណូលនេះពុំមានតំលាភាព ហើយមើលទៅបានត្រឹមជួយកំនើតសេដ្ឋកិច្ចជាតិ បន្តិចបន្តួចនោះ។

បើទោះជាយ៉ាងណា នៅវេលាម៉ោង ១២យប់ ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១២ គឺជាការទទួលបានតំណក់ប្រេងកាតជាលើកដំបូងនៃវិស័យឧស្សាហកម្មប្រេងកាតក្នុងបាតសមុទ្រប្រទេសកម្ពុជា៕