ការបង្កើនអាយុក្មេងស្រី ដើម្បីយកទៅធ្វើជាពលករ ត្រូវបានសង្ស័យថាជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី09 មិថុនា ឆ្នាំ2011 ម៉ោង14:59
មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សំរាប់សហគមន៍ រកឃើញថា ស្រីលាប បានប្រើប្រាស់ឈ្មោះបងស្រីរបស់នាង ឈ្មោះ យ៉ន ស្រីហួច ដែលមានអាយុច្រើនជាងនាង ដើម្បីបំពេញលក្ខខណ្ឌសំរាប់ជាពលករក្រុមហ៊ុន T&P។ មជ្ឈមណ្ឌលនេះ និយាយថា នេះគឺជាការអនុវត្តយ៉ាងទូលំទូលាយនៅឯក្រុមហ៊ុន T&P ដែលជាទូទៅ បានស្នើទៅក្មេងស្រីដែលពួកគេបានទាក់ទង ឲ្យប្រើប្រាស់ឈ្មោះញ្ញាតិសន្តានរបស់ពួកគេ។
ឯកសាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សំរាប់សហគមន៍ បានបង្ហាញថា ស្រីលាប បានចូលទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន T&P កាលពីដើម ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១១ ហើយបានទទួលថវិកា ៤០ម៉ឺនរៀល បន្ទាប់ពីការចុះឈ្មោះជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុននេះ។ ថវិកានេះ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាការលើកទឹកចិត្ត ហើយដែលក្រោយមក ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនចាត់ទុកថា ជាប្រាក់កំចីទៅវិញ។ ស្រីលាប និយាយប្រាប់ពីរបៀបដែលមេខ្យល់បានបញ្ចុះបញ្ចូលនាង ដែលធ្វើឲ្យនាងសំរេចចិត្តចុះឈ្មោះ ធ្វើជាពលករធ្វើការនៅឯក្រៅប្រទេស ៖“"ដើរមកពីផ្ទះខ្ញុំគាត់និយាយថា ចង់ទៅធ្វើការនៅម៉ាឡេអត់? ខ្ញុំថា ចង់ទៅដែរតែចំាខ្ញុំ សំរេចចិត្តខ្លូនខ្ញុំសិន។ គាត់ថាបើអាយុយើងអត់ទាន់ដល់អីចឹង យើងយកអាយុបងយើងដាក់សិនទៅ។ ឈ្មោះបងខ្ញុំបន្ទាប់បងខ្ញុំទី២”។
ស្តាប់សំលេង៖
នៅឯខ្ទមចំការឈូក ស្រីលាប បានបង្ហាញអំពីរបៀបដែលនាងបានរួចចេញពីមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន T&P នៅក្នុងខ័ណ្ឌសែនសុខ ឯរាជធានីភ្នំពេញ ៖ “គេសួរអាយុខ្ញុំ គេថាអាយុហែងប៉ុន្មាន ខ្ញុំថាអាយុខ្ញុំ២១។ គេថាអត់ជឿទេ ប្រាប់តាមត្រង់មក ហើយខ្ញុំថាអាយុខ្ញុំ ១៨អត់ជឿទៀត ដល់ហើយគាត់ថាអាយុហែងខ្លំាង បើមិន ១៥-១៧ អស់ហើយ ដល់ហើយខ្ញុំថាអាយុខ្ញុំ១៧ អស់ហើយ។ គាត់ថាហែងលើកក្រោយកុំយកអាយុបងហែងយកមកដាក់។ ខ្ញុំចូលទៅក្រុមហ៊ុនមុនដំបូងគេថា អាយុហែង១៧ អីចឹងអត់ទាន់ពេញអាយុទេ ហែងយកឈ្មោះបងហែងដាក់ទៅ”។
កំណត់ត្រារបស់មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សំរាប់សហគមន៍ និយាយថា យ៉ន ស្រីលាប ត្រូវបានសម្ថកិច្ចអនុញ្ញាតិឲ្យទៅកាន់លំនៅឋានរបស់នាងវិញ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១១ បន្ទាប់ពីពលការនីម្នាក់ឈ្មោះ សំ សាវី ត្រូវបានគេរកឃើញថា បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត នៅឯមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន T&P ។ ឯកសារនេះបង្ហាញថា កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១១ បងស្រីរបស់នាង យ៉ន ស្រីលាប ឈ្មោះ យ៉ន ចាន់នី ក៏បានគេចខ្លួនដោយជោគជ័យចេញពីក្រុមហ៊ុនបណ្តុះបណ្តាលនេះផងដែរ។
ម្តាយរបស់ យ៉ន ស្រីលាប និង យ៉ន ចាន់នី នៅឯខេត្តកំពង់ឆ្នាំងឯណោះវិញ និយាយថា គាត់នៅតែមានការព្រួយបារម្ភនៅឡើយ ពីការបាត់ដំណឹងនាង យ៉ន ចាន់នី រហូតមកដល់សប្តាហ៍ទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១១។
អ្នកស្រីទឹម យឿន ដែលមានកូន ៨នាក់ នៅក្នុងបន្ទុករួមជាមួយនឹងនាងយ៉ន ស្រីលាប និងយ៉ន ចាន់នី ផងនោះ ក្នុងបទសំភាសន៍ជាមួយអ្នកយកព័ត៌មាននៅឯខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានទទួលស្គាល់ថា អ្នកស្រីពិត ជាទទួលបានប្រាក់ ៤០ម៉ឺនរៀល ពីក្រុមហ៊ុនពិតប្រាកដមែន ជាមួយនឹងការសន្យាផ្តល់ប្រាក់មួយចំនួនទៀត នៅពេលដែលកូនស្រីរបស់គាត់ បានឡើងយន្តហោះទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ៖ “វាអត់ទាន់គ្រប់អាយុណា វាទើបអាយុ១៧ទេ មេខ្យល់ហ្នឹងក៏ថា១៧ហ្នឹង ក៏គេយកដែរ ខ្ញុំក៏ថាបើគេយកក៏ឲ្យទៅ ថ្ងៃហ្នឹងមានគេងាប់ម្នាក់ហ្នឹង ក៏ប៉ូលីសគេមកកន្លែងក្រុមហ៊ុនគេហ្នឹង ក៏គេឃើញមីមួយហ្នឹងរាងតូចជាងគេ គេអត់ឲ្យទៅគ្នា ៤នាក់ម្តឹង ៥ម្តឹង ហើយក៏គេឲ្យមកវិញក្រុមហ៊ុនគេអត់ឲ្យមកទេ គេឲ្យខ្ញុំបង់លុយឲ្យគេ៣៥០ រួចទៅខ្ញុំអត់មានលុយបង់”។
អ្នកស្រី ទឹម យឿន និយាយថា គាត់បានស្នើសុំឲ្យមេភូមិ និងមេឃុំ ជួយស៊ីញ៉េ និងបោះត្រាលើលិខិត បញ្ជាក់ដែលបានស្នើសុំដោយក្រុមហ៊ុន ដោយបានផ្តល់ថវិកាតិចតួចជាសគុណ បើទោះបីជាពុំមានការទាមទារ ពីពួកគាត់ក៏ដោយ ៖ “កូនខ្ញុំមានបង ២នាក់ដែរ អីចឹងយកឈ្មោះបងដាក់ទៅដាក់ យ៉ន ស្រីហួយ ស៊ីញ៉េឃុំ ស៊ីញ៉េមេភូមិ ឃុំអីហ្នឹងយកទៅឲ្យ គេឲ្យយើងទៅប្រទេសម៉ាឡេហ្នឹង គេបោះត្រា បោះអីឲ្យទៅ។ ឲ្យទៅម្នាក់ ២ពាន់ ទៅ ៣ពាន់ ទៅគ្រាន់គាត់ទិញបារី ទិញអីជក់ហ្នឹង! គាត់អត់ទាទេ ប៉ិនថា នឹកឃើញថា គាត់ខំស៊ីញ៉េ ខំធើអីឲ្យចឹងទៅ ជូនគាត់ទៅ ២ , ៣ពាន់ គ្រាន់ថាយកសំបុត្រហ្នឹងពីកន្លែងក្រុមហ៊ុនហ្នឹងមក ឲ្យគាត់បោះត្រា បោះអីស៊ីញ៉េអីឲ្យចឹងទៅ ជួនណាគាត់អត់យកទៅ ជួនណាគាត់យកទៅអីចឹងទៅ សែកយើងជូនគាត់ទៅ”។
ទូច រ៉ន អាយុ ៤៧ឆ្នាំ មានកូន ៩នាក់ រស់នៅក្នុងភូមិឃុំជាមួយគ្នា និងអ្នកស្រី ទឹម យឿន។ គាត់គឺជា អ្នកផ្សព្វផ្សាយ (មេខ្យល់) របស់ក្រុមហ៊ុន T&P នៅក្នុងឃុំសំរោងសែន។ អ្នកស្រីនិយាយថា គាត់បាននាំពលករចំនួន ៥នាក់ ពីភូមិរបស់គាត់ឲ្យបានទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស តាមរយៈក្រុមហ៊ុន T&P រួមជាមួយនឹងកូនស្រីម្នាក់របស់គាត់ផង។ អ្នកស្រីបដិសេធថា មិនបាននំាយកក្មេងស្រីមិនទាន់គ្រប់អាយុទៅធ្វើជាពលករនោះទេ។ ប៉ុន្តែបាននិយាយថា បានជួយម្តាយរបស់ក្មេងស្រី ដើម្បីឲ្យនាងបានទៅកាន់មណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាល ៖ “អត់ទេ ក្រុមហ៊ុនគេដឹងតែយកពេញអាយុ ប៉ុន្តែអ្នកចង់បានដូចជាម្តាយ ច្រើនតែខ្ចីរបស់បងមកដាក់ ហើយក្រុមហ៊ុនគេអត់ដឹងទេ ហើយខ្ញុំអ្នកដឹកនាំទៅអីចឹង ក៏ខ្ញុំអត់ដឹងដែរ គេយកបោះគេទៅដាក់អីចឹង យើងមិននឹកស្មានថាអីចឹងទេ អត់អីទេ បើថាអត់ទាន់គ្រប់អាយុទេ គេឲ្យមកវិញតើ បើថាគេរករឿងឲ្យមកវិញបាន ព្រោះគេអត់បានដឹងយើងទៅភរគេ”។
អ្នកស្រីទូច រ៉ន បន្តថាជានិច្ចកាលបានទំនាក់ទំនងជាមួយនិងអាជ្ញាធរដែនដី និងសមត្ថកិច្ច អំពីការជ្រើសរើសពលករនេះ ៖ “ចា! មេគេអត់បានមកទេ មកតែវិបុល វិបុលហ្នឹងអនុ ក្រោមមេ កាលមុនមកផ្ទះខ្ញុំពីរដង តែគាត់ទៅឡើងទៅដល់ប៉ូលីសឲ្យខ្ញុំជូនទៅដល់ប៉ូលីសដល់អីហ្នឹង ទៅដល់ផ្ទះឃុំអីហ្នឹងអាស់ ចា! គាត់សុំដាក់ផ្លាកដាក់អីចឹងទៅ គាត់ឲ្យលេខទូរស័ព្ទ ប៉ូលីសក៏យកលេខទូរស័ព្ទតេទៅ តេមក ថ្ងៃជប់លៀងហ្នឹង ពួកគាត់តេហៅពួកប៉ូលីសហ្នឹងទៅជប់លៀង ទៅជាមួយខ្ញុំអីហ្នឹង។ ណែនថ្ងៃហ្នឹងសុទ្ធតែពួកប៉េអឹមចូលផឹកហ្នឹង ជប់លៀងហ្នឹង ៥០តុហៃ ថ្ងៃយើងទៅ ១៨តុទៀតអេស ឃុំនេះកាលហ្នឹងចូលរួមជាមួយពួកគាត់នៅភូមិបឹង”។
ដោយទាក់ទងតាមទូរស័ព្ទជាញឹកញាប់ មេភូមិប៉ប្រ៉ក លោក សៀង យ៉ាន់ មិនអាចស្វែងរកការពន្យល់ ជុំវិញព័ត៌មានដែលបានលើកឡើងខាងលើនេះទេ។
ប៉ុន្តែមេឃុំសំរោងសែន លោក ជា បៀន បានពន្យល់ថា ឃុំបានបោះត្រានៅលើឯកសារ ដោយយោងទៅតាមការបញ្ជាក់មកពីប្រធានភូមិ និងការបញ្ជាក់របស់អាណាព្យាបាល ៖ “កាលហ្នឹងម៉ែឪវាព្រមឲ្យខ្ញុំស៊ីញ៉េ ខ្ញុំសួរថាឈ្មោះកូនគាត់ហ្នឹង ខ្ញុំក៏មិនស្គាល់ឈ្មោះកូន គាត់អស់ដែរ ចុះមេភូមិគេស៊ីញ៉េមកហើយ ក៏បោះត្រាទៅតាមដំណើរហ្នឹង សួរថាកូនគ្រប់អាយុទេ គ្រប់ហើយ រួចក៏ទៅផុតទៅ។ ម្លងបានប៉ុន្មានថ្ងៃលឺគេនិយាយថា វាដូឈ្មោះកូនទេ ពាក្យហ្នឹងវាទៅបាត់១អាទិត្យហើយ បានដឹងក្រោយ”។
លោកមេឃុំ ជា បៀន បានបដិសេធថា គាត់មិនធ្លាប់បានចូលរួមជប់លៀងជាមួយក្រុមហ៊ុន T&P នោះទេ។ លោកក៏ទទួលស្គាល់ពីចំនុចខ្សោយ នៃការមិនពិនិត្យឲ្យបានដិតដល់ របស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីធានាថា អ្នកដែលធ្វើការនោះគ្រប់អាយុ ៖ “ពីភូមិក៏មិនបានពិនិត្យឲ្យបានជាក់ច្បាស់ ខ្ញុំឯណេះក៏ទៅតាមគ្នាអីចឹងទៅ រយៈពេល ក្រោយមកទើបដឹងថា វាយកឈ្មោះបងវាផ្សេងដាក់យកទៅ។ វាពិបាកអីចឹងប្រជាជន ចង់បានកូនទៅធ្វើការ វាពិបាកឯងឯណេះតាមដានថ្ងៃក្រោយ”។
បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុន T&P មួយរូបឈ្មោះ វិបុល ដែលប្រចាំការនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បដិសេធមិននិយាយជាមួយអ្នកយកព័ត៌មាន តែបានផ្តល់លេខទូរស័ព្ទឲ្យទាក់ទងនឹងនាយកក្រុមហ៊ុននេះ។
ដោយអះអាងថា ជាប្រធានផ្នែកផ្សព្វផ្សាយនៃក្រុមហ៊ុន T&P បុរសម្នាក់ដែលមិនបានប្រាប់ឈ្មោះ បដិសេធន៍មិនព្រមធ្វើការអត្ថាធិប្បាយ ប៉ុន្តែបានឆ្លើយដោយខ្លីថា ក្រុមហ៊ុននេះ មិនជាប់ពាក់ព័ន្ធ និងការជ្រើសរើសក្មេងស្រីយកទៅធ្វើជាពលករនោះទេ។ លោកនិយាយដែរថា ក្រុមហ៊ុន T&P គោរពទៅតាមគោលការណ៍ដែលក្រសួងដាក់ឲ្យ ៖ “ ពីបញ្ហានេះវានេះ ... ខ្ញុំប្រធានផ្នែកចឹង ខ្ញុំមាន... ទៅនិយាយ ព្រោះក្រុមហ៊ុនយើងគោរពទៅតាមគោលការណ៍ដែលក្រសួងដាក់ឲ្យ ខ្ញុំអត់អាចបញ្ជាក់បានទេពីបញ្ហានេះ ទាល់តែខ្ញុំសុំស្នើទៅលើសិន”។
ប្រធានការិយាល័យរកការងារឲ្យធ្វើ នៃនាយកដ្ឋានមុខរបរ និងហត្ថពលកម្មនៃអគ្គនាយកដ្ឋានការងារ នៃក្រសួងការងា និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ញ៉ែម គឹមហូយ បដិសេធន៍មិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ដោយស្នើឲ្យសុំយោបល់ពីលោក អ៊ូ វុទ្ធី អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានមុខរបរ ក្រសួងការងារ ដែលមិនអាចទាក់ទងតាមទូរស័ព្ទបាន។
កាលពីឆ្នាំ២០១០ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានចេញគោលការណ៍ដោយហាមប្រាមមិនឲ្យក្រុមហ៊ុននាំពលករទៅក្រៅប្រទេសផ្តល់ប្រាក់កម្ចី និងផ្លាស់ប្តូរអាយុរបស់ពលករ។
ទោះជាដូច្នេះក្តី លោក មឿន តុលា ប្រធានផ្នែកពលកម្មនៃមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សំរាប់សហគមន៍ កត់សំគាល់ថា ការបន្ថែមអាយុ និងការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដល់ពលករនៅតែបន្តកើតមាន រហូតមកដល់ដើមឆ្នាំ ២០១១។
មិនមែនមានតែករណី យ៉ន ស្រីលាប ម្នាក់ប៉ុណ្ណោះទេ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការកែប្រែអាយុ ដើម្បីបានទៅធ្វើពលករនៅក្រៅប្រទេស។
ប្អូនស្រីឈ្មោះ ញ៉ុន វណ្ណា រស់នៅក្នុងភូមិព្រងិល ឃុំព្រងិល ស្រុកភ្នំក្រវ៉ាញ ខេត្តពោធិសាត់ គឺជាករណីមួយទៀត។ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយនឹងអ្នកយកព័ត៌មាននៅពេលថ្មីៗនេះ ក្នុងខ្ទមស្លឹករយីករយាក កំពស់ប្រហែលជា១ម៉ែត្រពីដី ប្អូនស្រី ញ៉ុន វណ្ណា បានថ្លែងថា នាងបានចេញទៅធ្វើការនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ពេលដែលនាងមានអាយុ ១៧ឆ្នាំ តាមរយៈក្រុមហ៊ុនមួយ។ នាងនិយាយថា នាងត្រូវបានប្រាប់ឲ្យប្តូរដាក់ឈ្មោះអ្នកផ្សេង ដែលមានអាយុច្រើនជាងនាង គឺអាយុ២០ឆ្នាំ ៖ “ អាយុ ១៨ឆ្នាំ ទើបអាចទៅបាន តែខ្ញុំនិយាយប្រាប់គេថា ខ្ញុំអត់ទាន់គ្រប់អាយុទេ ហើយគេនិយាយថា អាចតំឡើងអាយុបាន ឲ្យតែខ្ញុំហ្នឹងអាចរកខ្ចីសៀវភៅគ្រួសារគេបានខ្ញុំអាចបានទៅហើយ ដល់ហើយ អ៊ុំគាត់ជួយខ្ចីសៀវភៅគ្រួសារឲ្យខ្ញុំ ខ្ញុំក៏បានធ្វើទៅធ្វើការនៅម៉ាឡេ។ គេនិយាយប្រាប់ខ្ញុំថា ឥឡូវខ្ញុំដូរឈ្មោះហើយ ដូរឈ្មោះង៉ែត រក្សា ត្រូវឲ្យខ្ញុំចាំឈ្មោះង៉ែត រក្សាហ្នឹង។ ហើយបើគេសួរត្រូវប្រាប់គេថាអាយុ២០ឆ្នាំ ព្រោះនៅសៀវភៅគ្រួសារហ្នឹងគេដូរឈ្មោះ ដាក់អាយុ២០ឆ្នាំ”។
ប្អូនស្រី វណ្ណា និយាយថា នាងគ្រាន់តែដឹងថា នាងបានយកសៀវភៅគ្រួសាររបស់អ្នកផ្សេងទៅឲ្យក្រុមហ៊ុន ប៉ុន្តែនាងមិនបានដឹងថា តើក្រុមហ៊ុនត្រូវដោះស្រាយយ៉ាងណាជាមួយនឹងសៀវភៅគ្រួសារនោះទេ។ នាងនិយាយថា នាងបានទទួលប្រាក់លើកទឹកចិត្តចំនួន១០ម៉ឺនរៀលផងដែរ ៖ “គេបង់លុយឲ្យខ្ញុំគេឲ្យថ្លៃទឹកចិត្តឲ្យ ១០ម៉ឺន ខ្ញុំអត់ដឹងដែរ គេឲ្យទៅឲ្យទៅអ៊ុំ ហើយអ៊ុំយកមកឲ្យម៉ែនៅផ្ទះហ្នឹងទៅ ខ្ញុំអត់សូវយល់ដែរអារឿងហ្នឹង ដូចថាគេឲ្យថ្លៃទឹកចិត្តយើង ឥឡូវហ្នឹងគេប្តូរឲ្យទូរស័ព្ទនិងឲ្យអង្ករ គេអត់ឲ្យលុយទេ កាលពេលខ្ញុំទៅគេឲ្យលុយ ឥឡូវគេឲ្យអង្ករនិងឲ្យទូរស័ព្ទ”។
ប្អូនស្រី ញ៉ុន វណ្ណា និយាយថា ដោយសារតែការងារលំបាក និងមានការបង្ខំឲ្យធ្វើការងារ វាយប្រមាថពីម្ចាស់ផ្ទះខ្លាំងពេក រួមជាមួយនឹងការហូបចុកមិនគ្រប់គ្រាន់ នាងបានសម្រេចចិត្តរត់ចេញពីផ្ទះនោះ ហើយត្រូវសមត្ថកិច្ចម៉ាឡេស៊ី ចាប់ដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល៤ខែ មុនពេលនាងត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដោយគ្មានលុយមួយរៀលនៅជាប់នឹងខ្លួន។
មានករណីផ្សេងពីនេះទៀត ដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ ដូចជាករណីរបស់នាង ប៉ាល់ ស៊ីណា រស់នៅក្នុងស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិសាត់។ នាងត្រូវបានគេប្តូរឈ្មោះទៅជា សៅ ចាន់ធូ វិញ នៅពេលដែលស្ថិតនៅក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន T&P។ ក្មេងស្រីពីរនាក់ នៅក្នុងខណ្ឌឬស្សីកែវ ដែលសុំមិនឲ្យបញ្ចេញឈ្មោះក៏បាននិយាយដែរថា នាងត្រូវបានតំឡើងអាយុដោយមេខ្យល់របស់ក្រុមហ៊ុនមួយឈ្មោះចំប៉ា មេនផៅវើរ។ ហើយសំបុត្រកំណើតរបស់នាងត្រូវបានគេយកទៅបញ្ជាក់ នៅក្នុងឃុំផ្សេង ដែលមិនមែនជាឃុំដែលនាងរស់នៅ។
បើទោះបីជាមិនទាន់មានរបាយការណ៍សិក្សាឲ្យបានច្បាស់លាស់អំពីគ្រោះថ្នាក់ នៃការតំលើងអាយុឲ្យកុមារ ដើម្បីបានទៅធ្វើការងារក្តី ប៉ុន្តែអ្នកធ្វើការក្នុងផ្នែកពលកម្មកុមារ ប៉ាន់ប្រមានថាកុមារមិនទាន់គ្រប់អាយុជាច្រើន នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បានតំឡើងអាយុរបស់ខ្លួន ហើយត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយនឹងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដោយផ្តល់លុយបន្តិចបន្តួច ដើម្បីបានមកធ្វើការនៅរោងចក្រក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និងធ្វើជាពលករនៅក្រៅប្រទេស។
សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក បានចុះផ្សាយដោយស្រង់របាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលនិយាយថា មានក្មេងស្រីដែលមិនទាន់គ្រប់អាយុ ៥៥នាក់ ត្រូវបានសង្គ្រោះចេញពីក្រុមហ៊ុនជ្រើសរើសពលករទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសចំនួន៦ ក្នុងកំឡុងពេលឆ្មក់ចូលមួយកាលពីឆ្នាំ២០១០។ របាយការណ៍នេះ ត្រូវបានគេចេញ ៤ថ្ងៃ នៅមុនពេលមានជំនួបប្រជុំអន្តរសភាអាស៊ាន ដែលពិភាក្សាទៅលើការជួញដូរមនុស្ស។ របាយការណ៍នេះ មិនបានបញ្ជាក់ឈ្មោះក្រុមហ៊ុននោះទេ ហើយលោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង ដែលអ្នកយកព័ត៌មានបានទាក់ទង ក៏មិនបានបង្ហាញពីឈ្មោះក្រុមហ៊ុនទាំងនោះដែរ។ លោកស្រីត្រូវបានដកស្រង់សំដីដោយនិយាយថា ជនសង្ស័យ ៦នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន។
ថ្មីៗនេះ អង្គការលីកាដូ ក៏បានបង្ហាញរបាយការណ៍មួយ នៅលើគេហទំព័ររបស់ខ្លួនផងដែរថា ក្មេងស្រីជាច្រើននាក់ ដែលមិនទាន់គ្រប់អាយុ ១៨ឆ្នាំ ត្រូវបានសម្រួលឯកសារដោយក្រុមហ៊ុន ដើម្បីបានចេញទៅធ្វើជាពលករនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ របាយការណ៍នេះ និយាយថា ក្មេងស្រីទាំងនោះ ត្រូវបានគេយកមកពីគ្រួសារក្រីក្រនៅក្នុងខេត្តកោះកុង។
ប្រធានផ្នែកស៊ើបអង្កេតនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគួរធ្វើការឲ្យបានម៉ត់ចត់ និងត្រឹមត្រូវបញ្ចៀសនូវការប្រព្រឹត្តិអំពើពុករលួយ ដើម្បីធានាថា ការងាររបស់ខ្លួនកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព ៖ “តាមយើងស្រាវជ្រាវមកដល់ក្រុមហ៊ុន ទោះបីជាឃើញថាក្មេងហ្នឹងមិនទាន់គ្រប់អាយុ ក៏គេមានការធ្វើលិខិត តាមរយៈតាមមេខ្យល់ឲ្យត្រឡប់ទៅវិញ ដើម្បីស៊ីញ៉េនៅមេភូមិ មេឃុំហ្នឹង បញ្ជាក់ថាពីទីលំនៅហើយនឹងគ្រប់អាយុទៀត។ នេះយើងឃើញថា ការក្លែងបន្លំ ជាការកែអាយុដែលទាក់ទងទៅនឹងការប្រព្រឹត្តិអំពើពុករលួយ”។
ប្រធានផ្នែកពលកម្មនៃមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សំរាប់សហគមន៍ លោក មឿន តុលា បានដាក់បន្ទុកទៅលើមេខ្យល់ របស់ក្រុមហ៊ុនថា គឺជាអ្នកសំរួលច្រើនដល់ការផ្លាស់ប្តូរអាយុរបស់ក្មេងស្រី ៖ “តាមពិតក្រុមហ៊ុនគាត់បានយល់ច្បាស់ហើយថា អាយុដែលអាចធ្វើការបានជាពិសេសទៅម៉ាឡេស៊ី ទាល់តែ២១ឆ្នាំ ហើយជាទូទៅនៅពេលដែលយើងជួបជាមួយនឹងពលការនី ក៏ដូចជាឪពុកម្តាយរបស់ពលការនី គាត់តែងតែប្រាប់ឈ្មោះគាត់ពិតប្រាកដ ប្រាប់អាយុ គាត់ពិតប្រាកដ អីចឹងអ្នកដែលផ្តួចផ្តើមឲ្យកែអាយុនោះ តាមតែពលការនីក៏ដូចជាក្រុមគ្រួសារ ហើយអ្នកភូមិផងដែរ ដែលបានឆ្លើយមកគឺថា គឺមេខ្យល់ហ្នឹងឯង ប្រាប់គាត់ថាមិនបាច់បារម្ភទេ តាមពិតអាយុហ្នឹងមិនគ្រប់ទេ ប៉ុន្តែគេអាចធ្វើឲ្រគ្រប់បាន នេះគឺជាចំនុចដែលកត្តាដែលក្រុមហ៊ុនហ្នឹង ទាក់ទាញក្មេងមកធ្វើការជាពលការនីនៅតាមផ្ទះនៅប្រទេសម៉ាឡេហ្នឹងបាន”។
លោក មឿន តុលា មានប្រសាសន៍តទៀតថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានពេលខ្លះបានធ្វើមិនដឹង មិនឭអំពីរឿងនេះ។ លោកលើកឡើងថា ការបំពេញឯកសារទៅម៉ាឡេស៊ី ចាំបាច់ត្រូវឆ្លងកាត់អាជ្ញាធរគ្រប់ផ្នែក ៖ ” អ្នកដែលពាក់ព័ន្ធយើងពិបាករកឃើញថា អ្នកណាខ្លះបានយកលុយប៉ុន្មាន ចង់និយាយថា ចូលរួមពុករលួយចំនួនប៉ុន្មានៗ ប៉ុន្តែប្រសិនបើយើងមើលប្រព័ន្ធវិញ ដើម្បីឲ្យបានធ្វើការនៅម៉ាឡេបានទី១ ពលការនីត្រូវមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ត្រូវមានសំបុត្រកំនើត ត្រូវមានប័ណ្ណគ្រួសារ។ ដើម្បីឲ្យបានឯកសារទំាងអស់ហ្នឹង សួរថាវាកើតចេញពីណា អ្នកណាខ្លះដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឲ្យឯកសារហ្នឹងកើតមាន ប្រសិនបើក្មេងហ្នឹងមិនទាន់មានអាយុ១៨ឆ្នាំ ឬ២១ឆ្នាំទេ ជាពិសេស ២១ឆ្នាំ បើក្មេងហ្នឹងមិនទាន់មានអាយុ ២១ឆ្នាំទេ តើអ្នកណាខ្លះ? អីចឹងមានន័យថា វាពាក់ព័ន្ធតំាងពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានឡើងតំាងពីភូមិ តំាងពីឃុំ ឬក៏សង្កាត់”។
លោក មឿន តុលា បានលើកករណីខ្លះ ដែលអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានភូមិឃុំ មិនបានពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើឯកសារទំាងនេះ ប៉ុន្តែក្រុមការងារនៃមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សំរាប់សហគមន៍របស់លោករកឃើញថា មានឯកសារដែលរៀបចំដោយមេខ្យល់របស់ក្រុមហ៊ុន ៖ “កំពង់ធំគឺម្តាយឪពុក គឺគាត់អត់ស៊ីញ៉េទទួលទេ គាត់អត់ស៊ីញ៉េទទួលស្គាល់ថា អាយុកូនគាត់អាយុ ២១ឆ្នាំ ព្រោះបើអាយុកូនគាត់ពិតប្រាកដ គឺតែ ១៦ ឬ១៧ឆ្នាំហ្នឹងទេ អីចឹងគាត់អត់ស៊ីញ៉េទទួលលើ ឬក៏ផ្តិតមេដៃលើឯកសារហ្នឹងទេ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុននៅតែអាចយកកូនហ្នឹងមករៀននៅភ្នំពេញបាន ពេលបច្ចុប្បន្ននេះកូន ហ្នឹងនៅភ្នំពេញកំពុងតែនៅក្នុងមណ្ឌលហើយ មកដល់ពេលនេះមិនដឹងថា គាត់ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅម៉ាឡេហើយនូវទេ យើងដាច់ព័ត៌មាន អីចឹងមានន័យថា មានករណីខ្លះ យើងរកឃើញថា មេភូមិ មេឃុំ បានបញ្ជាក់អាយុចឹងមែន ទោះបីជាខុសក៏ដោយ មានករណីខ្លះទៀត គឺថាមេភូមិមេឃុំហ្នឹងគាត់អត់បានបញ្ជាក់ទេ ហើយមិនដឹងថាក្រុមហ៊ុនទៅមានមេភូមិមេឃុំសង្កាត់ណាដែលគេហៅថាម៉ូយដុំរបស់គេ ដើម្បីបញ្ជាក់អាយុរបស់គេអីចឹងទៅ”។
ក្រុមអ្នកច្បាប់បានបង្ហាញនូវភាពស្ទាក់ស្ទើរនៅក្នុងការ និយាយឲ្យចំអំពីសកម្មភាពជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ។ ប៉ុន្តែបានផ្តល់និយមន័យ ដោយបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលបានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពចូលនៅក្នុងនិយមន័យនៃពាក្យពុករលួយនេះ អ្នកនោះនឹងជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ។
ប្រធានក្រុមអ្នកច្បាប់ការពារសិទ្ធិកម្ពុជា លោកមេធាវី សុខ សំអឿន ពន្យល់ថា គេពិបាករកឲ្យឃើញនូវអ្វីដែលជាអំពើពុករលួយ ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់ថា ជាអំពើដែលមានរៀបរាប់នៅក្នុងច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ គឺជាអំពើពុករលួយ ៖ “បើសរុបសេចក្តីមកវិញឃើញថា អំពើពុករលួយមាន ៥ប្រភេទ ទី១ អំពើសូកប៉ាន់គេ គេហៅថា អំពើពុករលួយដែរ ទី២ អំពើស៊ីសំណូកគេ មាននិយមន័យសូក មាននិយមន័យស៊ី ហើយបន្ទាប់មកទៀត គឺការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តណាមួយ ឧបមាថា យើងជាមន្រ្តីរាជការយើងមានសិទ្ធិក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តណាមួយក្នុងមុខការដោយលំអៀង ដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ទោះបីជាមិនមែនក្នុងគោលបំណងដើម្បីយកលុយក៏ដោយ ដើម្បីបក្សពួកអាហ្នឹង ក៏អំពើពុករលួយដែរ ហើយមានឬក៏ទទួលទ្រព្យសម្បត្តិដោយខុសច្បាប់ អាហ្នឹងក៏ពុករលួយ និងការមិនប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិ និងបំណុលឲ្យបានត្រឹមត្រូវ”។
នៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មីឆ្នាំ២០០៩ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីអំពើសូក និងអំពើទទួលសំណូក។ មាត្រា ៥៩៤ នៃក្រមនេះចែងថា ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៧ ទៅ១៥ឆ្នាំ អំពើប្រព្រឹត្តដោយអ្នករាជការសាធារណៈ ដោយយល់ព្រមទទួលដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោល នូវអំណោយជំនូន ការសន្យា ឬផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ណាមួយ ដើម្បីបំពេញកិច្ចនូវមុខងាររបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងក្រមនេះ ក៏បានបង្ហាញអំពីទោសបញ្ញត្តិដែលត្រូវបានគេដាក់លើអ្នកសូកដល់មន្រ្តីសាធារណៈផងដែរ។
ប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយលោក ឱម យិនទៀង កាលពីពេលថ្មីៗ នេះ បានសន្យានឹងពិនិត្យមើលយ៉ាងល្អិតល្អន់នូវពាក្យបណ្តឹងទាក់ទងនឹងអំពើពុករលួយ ដែលបានដាក់ទៅអង្គភាពរបស់លោក។ លោកទទួលស្គាល់ថា ជានិច្ចជាកាល ការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយគេពិបាកនឹងស្វែងរកភស្តុតាងមកបញ្ជាក់ ដូចជាវិក័យប័ត្រទទួលសំណូកជាដើម ៖ “យើងខ្ញុំមែនថាមិនពិនិត្យទេ មានក្រុមប្រឹក្សាជាតិពិនិត្យបញ្ហានីមួយៗ ការយកលុយសិស្ស នគរបាលចរាចរយកលុយតាមផ្លូវ មន្រ្តីពន្ធដារទៅយកលុយអ្នកណា មានវិក័យប័ត្រអត់វិក័យប័ត្រ យើងខ្ញុំកំពុងដាក់លើតុហើយបញ្ហានេះ ដើម្បីរៀបចំដំណើរការ ខ្ញុំជឿហើយថាពុករលួយគេមិនដែលដាក់វិក័យប័ត្រទេ ហើយតែកាលណារកវិក័យប័ត្រគាត់រត់បាត់ហើយ”។
វិលទៅរកករណីក្រុមហ៊ុន T&P វិញ បន្ទាប់ពីពលការនីម្នាក់ត្រូវបានគេរកឃើញដេកស្លាប់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុននេះ នៅក្នុងខណ្ឌសែនសុខ និងពលការនីវ័យក្មេងមិនទាន់គ្រប់អាយុច្រើនទៀត ត្រូវបានអនុញាតិឲ្យវិលទៅផ្ទះរបស់ពួកគេវិញនោះ ការិយាល័យមួយរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ ត្រូវបានគេបិទនៅក្នុងខណ្ឌសែនសុខ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនបានបើកការិយាល័យថ្មីមួយនៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
របាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ បានបង្ហាញថា គិតពីឆ្នាំ២០១០ និងដើមឆ្នាំ២០១១ មានពលការនីស្លាប់ ៣នាក់ និងរបួស ២នាក់ នៅក្នុងមណ្ឌលបញ្ជូនពលករទៅម៉ាឡេស៊ីចំនួន ៣ក្រុមហ៊ុន ហើយដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ ស្ថាប័នតុលាការ និងក្រសួងការងារ មិនទាន់មានចំណាត់ការបិទក្រុមហ៊ុន ឬឲ្យទទួលខុសត្រូវករណីទាំងនេះ ឲ្យបានសមរម្យនៅឡើយទេ។
យោងតាមកាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ ចុះផ្សាយពីពេលថ្មីៗនេះ បានស្រង់សំដីរបស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិមួយឈ្មោះ Human Right Watch ដោយបានបង្ហាញថា គាត់មានការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលដែលបានឃើញក្រុមហ៊ុននាំពលការនី ទៅធ្វើការនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មានករណីខុសច្បាប់ជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមានករណីកុមារមិនទាន់គ្រប់អាយុ។
លោក មឿន តុលា ហាក់មានមន្ទិលទៅលើចំណាត់ការរបស់ក្រសួងការងារ ចំពោះការប្រព្រឹត្តខុស របស់ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបានគេរកឃើញថា បានតំឡើងអាយុរបស់ក្មេងស្រីដែលមិនទាន់គ្រប់អាយុ ឃុំឃំាងមនុស្សខុសច្បាប់ និងរកឃើញមនុស្សស្លាប់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន នៅតែអាចធ្វើសកម្មភាពបាន ដោយគ្រាន់តែបិទសាខាដែលជាកន្លែងកើតហេតុប៉ុណ្ណោះ។
អង្គការលីកាដូ បានទទួចទៅរដ្ឋាភិបាលឲ្យធ្វើការស៊ើបអង្កេតបន្ថែមទៀត ដល់ក្រុមហ៊ុនជ្រើសរើសពលករក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីធានាថាពួកគេបានជ្រើសរើសពលករដោយស្របច្បាប់។
លោក មឿន តុលា ទទួចដល់មន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ឲ្យបង្កើនការត្រួតពិនិត្យដល់មន្ត្រីក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន ដើម្បីជៀសវាងនូវការជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយ និងការកែប្រែឯកសារ លោកក៏ស្នើឲ្យមានការបង្កើនការងារនៅក្នុងប្រទេស ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាកស្រុក រួមជាមួយនឹងការពិចារណាឡើងវិញ អំពីគោលនយោបាយ ការអប់រំសំរាប់ទំាងអស់គ្នា ទំាងអស់គ្នាសំរាប់ការអប់រំផងដែរ៕
ស្តាប់វិទ្យុលើអ៊ីនធឺណិត
ដើម្បីស្តាប់ការផ្សាយផ្ទាល់វិទ្យុសារិកាអេហ្វអ៊ឹមសូម ចុចត្រង់នេះ ។
សម្រាប់ព័ត៌មានមុនៗសូម ចុចទីនេះ ។
រូបថតឯកសារ
បទយកការណ៍
- ធម្មយាត្រាដើម្បីសន្តិភាពផ្លូវចិត្តនិងសន្តិភាពក្នុងតំបន់
- សារៈប្រយោជន៍នៃសេរីភាពព័ត៌មាន និងព័ត៌មានឯករាជ្យ
- កម្មករស្នើឲ្យតំណាងរាស្ត្រជួយផ្តល់ភាពយុត្តិធម៌ក្នុងវិស័យការងារ
- សកម្មជនការពារព្រៃឈើនៅកម្ពុជាលែងបានឃើញមុខទៀតហើយ
- យុទ្ធនាការពណ៌ស្វាយ ប្រឆាំងកំពូលឃាតករស្ងប់ស្ងាត់ នៅយុគសម័យថ្មី
- កម្ពុជាចាប់ផ្តើមបើកយុទ្ធនាការអប់រំ អំពីការបង្ការជម្ងឺគ្រុនឈាម ខណៈរដូវវស្សាចូលមកដល់
ព័តមានបែបស៊ើបអង្កេត
- ភាពមិនប្រក្រតីនៃការធ្វើប័ណ្ណបើកបរ
- ការយកថ្លៃផ្ញើយាន្តជំនិះលើសតម្លៃកំណត់
- ការបង្កើនអាយុក្មេងស្រី ដើម្បីយកទៅធ្វើជាពលករ ត្រូវបានសង្ស័យថាជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ
- ការដេញថ្លៃយឺតយ៉ាវក្នុងការបោះពុម្ពសៀវភៅ ការគ្រប់គ្រង ការបែងចែកមិនត្រឹមត្រូវ នាំឱ្យសិស្សខ្វះសៀវភៅមេរៀនសិក្សា
- ភាពមិនប្រក្រតី ក្នុងការធ្វើលិខិតឆ្លងដែន
វិភាគព្រឺត្តិការណ៍
- អ្នកវិភាគ៖ ការចោទអ្នកភូមិប្រមា ស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះថា ប៉ុនប៉ងបង្កើតអបគមន៍ មិនត្រឹមត្រូវទេ
- ប្រតិកម្មរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន ចំពោះអ្នកដែលយកព្រះនាមព្រះរាជាទៅភ្ជាប់នឹងការឃោសនាបោះឆ្នោត
- តើជម្លោះដីធ្លីនៅកម្ពុជា មានការប្រែប្រួលយ៉ាងណា បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលផ្អាកផ្តល់សម្បទានដី ខណៈការបោះឆ្នោតនោះ?
- វិភាគ៖ លទ្ធផលនៃការស្ទង់មតិរបស់វិទ្យាស្ថាន IRI ថានៅខែធ្នូឆ្នាំ២០១១ មានពលរដ្ឋ៨១ភាគរយ យល់ថាកម្ពុជាដើរលើផ្លូវត្រូវ
- លទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេតមិនបានផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនលោក ឈុត វុទ្ធី និងអ៊ិន រតនាទេ
បទសម្ភាសន៍
- បញ្ហាសម្លាប់លោកឈុត វុទ្ធី បញ្ហាសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងស្ថានភាពមុនការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅកម្ពុជា
- បទសំភាសន៍ជាមួយនឹងលោកសៀន ប៉េងសែ៖ ការសម្រេចដោះដូរភូមិខ្មែរជាមួយនឹងវៀតណាម
- ជំហររបស់ លោក សម រង្ស៊ី ក្នុងការជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យនៅអាស៊ី
- បទសម្ភាសន៍ជាមួយលោក ជា មុនី ជុំវិញការអនុញ្ញាតិរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អោយសាងសង់រូបសំណាក់ លោក ជា វិជ្ជា
- បទសម្ភាសន៍ ជាមួយលោក សម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្សប្រឆាំង ស្តីពីប្រព័ន្ធតុលាការនៅកម្ពុជា